"Afrikaanse economieën moeten dringend diversifiëren"

“De economische crisis en de voedsel- en klimaatcrisis zijn allemaal met elkaar verbonden”, zei de voormalige secretaris-generaal van de Verenigde Naties Kofi Annan op het Wereld Economisch Forum in Kaapstad, dat nog tot morgen (vrijdag) duurt. “Ze kunnen niet los van elkaar aangepakt worden. We hebben een nieuw ontwikkelingsmodel nodig dat veiligheid en stabiliteit biedt en aan de noden van de mensen tegemoetkomt.”

“Iedereen moet daartoe bijdragen. De zakenwereld speelt een sleutelrol, net als de handelspartners van Afrika en donoren. Maar de hoofdverantwoordelijkheid ligt bij de Afrikaanse politieke leiders.”

Zowel de zakenwereld als de politici zijn het eens met Annan dat Afrika moet diversifiëren, maar ze schuiven elkaar de zwarte piet door. Mijnbedrijven beschuldigen de overheid ervan niet in voldoende steun te voorzien voor sociale en educatieve ontwikkeling binnen de sector, terwijl de overheid de mijnbedrijven een gebrek aan interesse verwijt om te voldoen aan sociale en ecologische vereisten.

“Mijnbedrijven moeten verantwoord omgaan met het milieu”, zegt de Zuid-Afrikaanse minister van mijnbouw Susan Shabangu. “Op een bepaald moment zullen onze grondstoffen op zijn, en als onze economie dan nog wil groeien, moeten we diversifiëren.” De minister riep de private sector op om partnerschappen aan te gaan met de regering om samen controlemechanismen te ontwerpen.

One night stand

Natuurlijke rijkdommen worden zowel een zegen als een vloek genoemd voor Afrikaanse landen. Mijnbouw heeft er geleid tot economische groei, de ontwikkeling van infrastructuur, buitenlandse valuta en jobcreatie. Maar tegelijk ook tot corruptie, uitbuiting en grote schade aan het milieu.

“Het beheer van onze rijkdommen vergt een langetermijnplanning, geen ‘one night stand’-aanpak”, waarschuwde Frans Baleni van de Zuid-Afrikaanse mijnwerkersvakbond. Hij vroeg om betere regelgeving, die economische groei en jobs koppelt aan duurzaamheid.

“Ook het feit dat Zuid-Afrika grondstoffen exporteert en dan opnieuw importeert in afgewerkte producten, is een probleem”, zegt Baleni.